Grote verwachtingen?
Redelijkerwijs kunnen de grote hemelobjecten, zoals de maan en de planeten, zeker bekeken worden. Ook de meest lichtsterke nevels en melkwegstelsels zijn goed te onderscheiden. Houd uw verwachtingen redelijk. De beeldkwaliteit en details die getoond worden in tijdschriften of op televisie zijn niet haalbaar met een telescoop tijdens visueel waarnemen. Ons oog is niet, zoals een camera, extreem gevoelig voor licht. Het verzamelen van licht over een lange periode, zoals een camera, is helaas niet weggelegd voor ons menselijk oog. Ook de kleuren die zichtbaar zijn op verschillende beelden worden niet waargenomen door ons oog. Het vastleggen van deze kleuren vraagt om speciale filters, camera’s en andere (computer)accessoires. Planeten daarentegen zijn welk goed in kleur waar te nemen.
 
Daarnaast is het belangrijk je te realiseren dat de vergroting van een telescoop niet zijn belangrijkste eigenschap is. Om de sterrenhemel te bekijken door een telescoop moet je door de aardatmosfeer kijken, en die atmosfeer is altijd in beweging, wat een vertroebeling van het beeld oplevert. Met een grote vergroting vergroot je met name het vertroebelde beeld — je ziet dus niets meer doordat het beeld waziger wordt.
 
Aan de andere kant, uw telescoop geeft het beeld rechtstreeks aan u en aan u, alleen! Astronomie is daarom een persoonlijke ontdekkingstocht naar de wonderen van het heelal. Uw telescoop is daarbij het instrument om u dit wonder te kunnen laten zien. Een (kleine) telescoop of verrekijker zal u een glimp van het onmetelijk heelal geven. Het mooie van dit alles is dat we dit vanuit onze eigen achtertuin kunnen waarnemen! Geniet daarom bovenal van wat u ziet.
 
Welke functies heeft een telescoop?
De kenmerken van een telescoop bepalen de prijs en de kwaliteit van uw observaties. We bespreken de volgende kenmerken van een telescoop die van belang zijn voor u om te overwegen welke telescoop geschikt is naargelang uw wensen:
 
- Optische kenmerken (hoe een telescoop het licht opvangt)
- Niet-optische kenmerken (de hardware, zoals het statief)
- Statieven
- Oculairs
- View finder
- Filters & andere accessoires
- Praktische overwegingen (draagbaarheid, onderhoud, de opslag en de prijs)
- Optische kenmerken
 
De hoeveelheid licht die een telescoop kan verzamelen is direct gerelateerd aan de optiek die in een telescoop zit. Telescopen die een slechte kwaliteit lens/spiegel hebben kunnen u zeer frustreren bij gebruik. Hieronder vindt u een aantal optische functies van een telescoop die belangrijk zijn om over na te denken wanneer u overgaat tot de aankoop van een telescoop:
 
- Diameter objectief
- Vergroting
- Brandpuntsafstand
- Openingsverhouding
 
Belangrijkste specificatie van een telescoop: diameter objectief/lensopening
Het belangrijkste aspect van een telescoop is de lensopening, de diameter van het belangrijkste optische component, een lens (refractor) of een spiegel (reflector). De opening van de telescoop bepaalt de lichtopbrengst (helderheid van het beeld) en het oplossend vermogen (hoe scherp het beeld wordt weergegeven). Bij het kiezen van een telescoop is het goed, bewust te zijn van wat een bepaalde lensopening en de bijbehorende eigenschappen doet met het beeld dat u gaat zien.
 
Betekend dit nu dat hoe groter de lensopening, des te beter de telescoop? Met een 6-inch telescoop ontdekt u kraters op de maan welke ongeveer een 1,8 km breed. Het beeld zal, onder dezelfde omstandigheden en met dezelfde vergroting) een half keer zo groot zijn bij een 3-inch telescoop. Als beide instrumenten gericht worden op een minder lichtsterk melkwegstelsel dan wordt het beeld nog weer anders. De oppervlakte van de 6-inch telescoop is vier keer groter dan die van een 3-inch telescoop en verzamelt daardoor ook vier keer zoveel licht. Dit betekend dat het melkwegstelsel onder dezelfde vergroting en omstandigheden bij de 6-inch vier keer helderder zal zijn dan bij de 3-inch telescoop.
 
De hoeveelheid licht die een telescoop kan verzamelen is direct gerelateerd aan de diameter van de primaire lens of spiegel. In het algemeen is het zo dat hoe groter de lens of de spiegel, hoe meer licht de telescoop kan verzamelen en hoe helderder de uiteindelijke observatie/afbeelding is. De diameter van de telescoop is wellicht de belangrijkste overweging bij de aankoop van een telescoop, maar het is niet de enige overweging. Wat u wilt proberen is zo veel mogelijk objectief voor uw geld te krijgen en dan wat u zich kunt veroorloven. Er zijn echter andere factoren die ook belangrijk zijn. Deze zullen wij hieronder bespreken, deze factoren zijn o.a. de grootte en gewicht van de telescoop, de opslagruimte en de draagbaarheid. De grootste telescoop is niet altijd de beste telescoop!
 
Vergroting
De overweging om een telescoop te selecteren op de vergroting is één van de meest misleidende argumenten voor beginnende telescoop kopers. Fabrikanten van goedkope, warenhuistelescopen zetten vaak op de doos 200x vergroting of meer. De vergroting heeft echter niets te maken met de optische prestaties van een telescoop, en moet absoluut niet uw eerste overweging zijn om een telescoop te kopen!
 
Het vermogen van een telescoop om te vergroten is afhankelijk van de combinatie van lenzen die gebuikt worden. De vergroting wordt meestal bewerkstelligd door de lange brandpuntsafstand van de telescoop in combinatie met een korte brandpuntsafstand van de oculair. Het probleem is echter dat hoe groter de vergroting, hoe kleiner het gezichtsveld en hoe minder de helderheid van het beeld wordt.
 
Een algemene regel is dat de maximale vergroting 2x de diameter (in mm) van de telescoop is. Dus mocht een telescoop een diameter (doorsnede van de lens of spiegel) hebben van 114 mm dan is de maximale vergroting 228x. Sinds de vergroting beïnvloed kan worden (in bijna elke telescoop) door gebruik te maken van verschillende oculairs, is de opening (diameter) van de telescoop een veel belangrijker gegeven dan de vergroting van de telescoop. Daarnaast is het zo dat de meeste astronomische objecten het beste bekeken worden bij een lage vergroting, zodat het meeste licht opgevangen kan worden.
 
Brandpuntsafstand
De brandpuntsafstand is de afstand die het licht aflegt om samen te komen in één punt (brandpunt). We hebben bij de omschrijving van iedere telescoop aangegeven wat de brandpuntsafstand is. U kunt de brandpuntsafstand ook vinden op de telescoop of in de gebruiksaanwijzing van de telescoop.
 
De brandpuntsafstand is een belangrijk getal om te weten. Zoals eerder beschreven is de vergroting afhankelijk van de afstand van het brandpunt. In het algemeen betekent een grotere brandpuntsafstand een grotere vergroting. U moet zich echter niet vergissen in de lengte van de buis, want een langere buis betekent niet altijd een grotere brandpuntsafstand. Omdat catadioptrische telescopen (telescopen die gebruik maken van lenzen en spiegels) de lichtweg enkele keren 'vouwen' totdat het licht bij het oculair komt, zorgt dit ervoor dat er toch een grotere brandpuntsafstand is met een relatief korte buis.
 
Openingsverhouding
De openingsverhouding (deze kunt u vinden in de omschrijving van onze telescopen) wordt ook wel het f/nummer of focal ratio genoemd en heeft betrekking op de helderheid van het beeld en de breedte van het gezichtsveld. De openingsverhouding wordt berekend door het brandpunt van de telescoop te delen door de diameter van de telescoop. De term 'openingsverhouding' komt uit de camerawereld waar een kleine openingsverhouding een korte blootstelling van licht op de film betekent. Bij een kleine openingsverhouding werd dan ook wel gezegd dat een camera 'snel' is. Hetzelfde geldt voor telescopen, echter een 'langzame' telescoop (met een grote openingsverhouding) en een 'snelle' telescoop met beide dezelfde vergroting zullen hetzelfde presteren. In het algemeen is echter het volgende interessant:
 
- 1:10 of hoger - goed voor de waarneming van de maan, planeten en dubbele sterren (high power)
- 1:8 - goed voor all-round waarnemingen
- 1:6 of lager - goed voor het bekijken van deep-sky-objecten (low power)

Niet optische kenmerken
Er zijn ook andere onderdelen, afgezien van de optische onderdelen van een telescoop, die u in overweging kunt nemen:
 
Oculairhouder
Oculairs komen in drie diameters: 0.964 inches (2.45 cm), 1.25 inches (3.18 cm) en 2 inches (5.08 cm). De houder in de telescoop heeft echter maar een van bovenstaande openingen en kan dus niet veranderd worden. Dit betekent dat mocht u later extra oculairs erbij willen kopen u rekening moet houden met de opening van de oculairhouder in uw telescoop. De meest gangbare internationale standaard is 1.25 inches. De meeste telescopen op telescoop-expert.nl zijn dan ook uitgerust met een oculairhouder van 1.25 inch. Wanneer u een telescoop gaat aanschaffen heeft u dus geen keuze uit verschillende oculairopeningen. U moet zich echter wel bewust van zijn dat dit invloed heeft op de rest van de beslissingen die u gaat nemen ten tijde van de aanschaf van de telescoop of later.
 
Statieven
De telescoop moet ondersteund worden door een houder, of een statief, anders zou u de telescoop de hele tijd vast moeten houden. Het telescoopstatief zorgt ervoor dat u:
 
- De telescoop stabiel kunt houden
- De telescoop kunt richten op sterren en andere objecten (vogels)
- De telescoop aanpassen tijdens de waarnemingen van sterren om de rotatie van de Aarde te compenseren.
- Uw handen vrij te maken zodat u andere activiteiten kunt verrichten (het focussen, oculairs kunt verwisselen, belangrijke observaties op kunt schrijven of de sterren kunt tekenen.)
 
Er zijn twee soorten statieven:
 
- Azimutaal
- Parallactisch
 
Azimutaal
Het azimutale statief heeft twee assen om te roteren; de horizontale as en de verticale as. Om uw telescoop op een object te richten, roteert u de telescoop via de horizontale as (ook wel de azimutale as genoemd), daarna roteert u de telescoop naar boven op de altitude (y) as, zodat het object ook op de verticale as waarneembaar is. Het azimutale statief is gemakkelijk te gebruiken en wordt veel gebruikt op beginnerstelescopen.
 
Ondanks dat het azimutale statief een gemakkelijk en gebruiksvriendelijk statief is, vraagt het oefening om de sterren perfect te volgen met dit statief. Als u een verplaatsende ster volgt dient u de telescoop continu 'op-en-neer' te bewegen in een soort zig-zag vorm in plaats van een vloeiende beweging. Hierdoor is dit soort statief niet geschikt om foto's te maken van sterren.
 
Parallactisch
Het parallactische statief heeft twee loodrecht op elkaar staande assen; rechte klimmingsas (ook wel RK- of uuras genoemd) en declinatie-as (ook wel DEC- of elevatie-as genoemd). Bij dit soort statief hoeft u dus niet de telescoop op en neer te bewegen (zoals bij de azimutale as), maar compenseert de telescoop vloeiend de aardomdraaiing in tegengestelde richting. Het parallactische statief wordt geleverd in twee varianten:
 
- Duits parallactisch statief, heeft een vorm van een "T" De lange as van de "T' is uitgelijnd op de pool van de aarde
 
- Vork statief, een tweedelige vork die op een wig is gemonteerd en ook uitgelijnd is op de draaiing van de aarde.
 
Wanneer de telescoop uitgelijnd isop een van de polen van de aarde dan kunnen parallactische monteringen de sterren volgen met een vloeiende beweging.
 
Oculairs
Een oculair is de tweede lens in een refractortelescoop, of de enige lens in een reflectortelescoop. Oculairs kunnen vele verschillende optische designs hebben en kunnen bestaan uit een of meerdere lenzen. Een oculair kunt u bijna beschouwen als een telescoop op zich. Het doel van een oculair is om:
 
- Het produceren van de vergroting als ook het veranderen van de vergroting van de telescoop door te wisselen van oculair.
- Het produceren van een scherp beeld.
- U een comfortabele waarneming te geven (door de afstand tussen uw oog en het oculair wanneer het beeld scherp is)
 
Het bepalen van de breedte van het beeld (beeldveld) door:
 
- Schijnbaar beeldveld, welke gedeelte van de lucht, in graden, waargenomen kan worden van rand tot rand door alleen het oculair te gebruiken (dit kunt u terugvinden op het oculair zelf)
- Werkelijk beeldveld, welk gedeelte van de lucht waarneembaar is wanneer het oculair in de telescoop wordt geplaatst (echt gedeelte = schijnbaar beeldveld/vergroting)
 
Barlowlenzen zijn een voordelige manier om de maximale vergroting van een telescoop nog verder te vergroten. U gebruikt een barlowlens door een ander oculair in de barlowlens te stoppen.
 
Zoeker (Viewfinder)
Zoekers worden gebruikt om de telescoop te richten op de plaats die u wilt waarnemen. Een zoeker werkt nagenoeg hetzelfde als het vizier op een geweer. Zoekers worden meestal meegeleverd met de telescoop, sommige worden ook los verkocht.
 
Filters & andere accessoires
Filters zijn stukjes glas die u plaats in de buis van uw oculair. Hierdoor worden de lichtgolven gefilterd en ziet u bepaalde kleuren niet of anderen kleuren juist beter.
 
Filters worden gebruikt om:
- Het beeld van nevel te versterken bij een licht vervuilde lucht.
- Het contrast te verscherpen van kleine objecten en details van de maan en andere planeten te verscherpen.
- Om de zon te kunnen observeren

KIJK NOOIT RECHT IN DE ZON ZONDER EEN ECHT ZONNEFILTER, HIERDOOR KUNNEN UW OGEN PERMANENT BESCHADIGD RAKEN
 
Dauwkappen
Indien u 's nachts gaat observeren wanneer het koud is, kan de dauw uw telescoop condenseren en dan vooral rond of op de optische elementen (spiegel of lens). Om dit te voorkomen kunt u een dauwkap gebruiken. Deze wordt rond de voorkant van de telescoop gevouwen en verlengt dan de buis. Hierdoor wordt de condensatie opgevangen in de dauwkap in plaats van in de buis. Sommige dauwkappen kunnen zelfs verwarmd worden zodat dauw niet meer condenseert.
 
Andere detectoren
Uw oog is waarschijnlijk het meest noodzakelijke element om waarnemingen mee te doen. Voor de meeste amateurastronomen is dit waarschijnlijk de enige detector die ze ooit nodig zullen hebben. U kunt echter ook foto's nemen van uw waarnemingen. U kunt dit doen door een conventionele lens van een filmcamera te gebruiken of met CCD-apparaten en/of digitale camera's. Sommige astronomen gebruiken hun telescoop om hele exacte waarnemingen te doen met fotometers (apparaten om de lichtintensiteit te meten) of met spectroscopen (apparaten om de golflengtes en lichtintensiteiten van objecten te meten).
 
Praktische overwegingen
Er zijn een aantal praktische overwegingen die u dient te nemen voordat u een telescoop aanschaft. Om uw telescoop in de toekomst optimaal te gaan gebruiken dient u de volgende factoren in overweging te nemen:
 
- Draagbaarheid
- Onderhoud
- Opslag
- Prijs
- Draagbaarheid
 
Er zijn steeds minder gebieden die helemaal donker zijn. Als u in een stad woont dan wilt u waarschijnlijk uw telescoop enkele kilometers uit de stad meenemen, zodat u de sterren kunt gaan waarnemen in een absoluut donkere omgeving. Mocht u dit willen gaan doen (of u wilt de telescoop meenemen op vakantietripjes) dan is het noodzakelijk dat de telescoop niet te zwaar is om uit uw huis naar uw auto te dragen. Daarnaast is het ook belangrijk dat de telescoop in uw auto past. Ook is het handig als u de telescoop in een minimaal aantal handelingen in elkaar zet. Het in elkaar zetten van een telescoop in een donkere omgeving kan namelijk heel frustrerend zijn.
 
Onderhoud
Sommige telescopen zoals reflectors (spiegel- of Newtontelescopen) hebben periodiek onderhoud nodig. Het meest voorkomende onderhoud bij reflectors betreft het uitlijnen van de spiegels (ook wel collimatie genoemd). Het uitlijnen van spiegels kan zowel een simpele als een ingewikkelde procedure zijn, afhankelijk van iedere individuele telescoop. Soms, bij halfopen of zelfs compleet open telescopen, kunnen er vuildeeltjes terecht komen op de spiegels. Hierdoor zult u zo nu en dan de spiegels moeten uitlijnen en schoonmaken. Bij hele dure telescopen kan het de moeite waard zijn om na een lange tijd de spiegels te re-alumineren of zelfs te vervangen.
 
Opslag
Wanneer een telescoop niet gebruikt wordt moet de telescoop ergens opgeslagen worden. Dit kan een redelijk groot probleem zijn bij telescopen met grote afmetingen. Voordat u besluit om een telescoop aan te schaffen is het dus belangrijk om te kijken wat een telescoop weegt en waar u de telescoop wilt opslaan als u hem niet gebruikt. De ruimte waar u de telescoop opslaat dient stofvrij en vochtvrij te zijn. Wij adviseren u om de telescoop af te dekken met een doek om zo te voorkomen dat er stof en viezigheid in de telescoop terecht komt.


Geen producten aanwezig


| Meer